Trwa liczenie bocianów w Mazurskim Parku Krajobrazowym

Fot. Mazurski Park Krajobrazowy/archiwum

Pierwsza połowa lipca jest w Mazurskim Parku Krajobrazowym okresem wzmożonej inwentaryzacji gniazd oraz populacji bociana białego. Pracownicy Parku podjeżdżają do każdego oceniając jego stan, a także licząc młode w gnieździe.


W latach 2014-2019 skontrolowano wszystkie gniazda bociana białego oraz nowo powstałe platformy lęgowe zlokalizowane w granicach Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Stwierdzono, że w przypadku gniazd zasiedlonych sytuacja jest stabilna, gdyż w poszczególnych latach zanotowano jedynie niewielkie różnice w ich liczebności. Nieco inna sytuacja miała miejsce w przypadku gniazd nie zajętych przez ptaki, których liczba wzrosła na przestrzeni pięciu sezonów od 19 do 41. Oznacza to, że populacja bociana w Mazurskim Parku Krajobrazowym jest stabilna, nie wykazuje jednak tendencji wzrostowych, co może wynikać z pojemności bazy pokarmowej związanej z otwartymi terenami wykorzystywanymi rolniczo zwłaszcza w formie ekstensywnych, trwałych użytków zielonych.

Struktura użytkowania gruntów i co się z tym wiąże, dostęp do bazy pokarmowej, determinują lokalizację gniazd bociana białego. Ich największe zagęszczenie występuje w gminach Ruciane Nida (80 gniazd), Piecki (30), Pisz (12) oraz Orzysz (11). Na terenie pozostałych gmin, pomimo występujących tam trwałych użytków zielonych liczba gniazd bociana wahała się od 0 w gminie Świętajno do 4 w gminie Mikołajki. Prowadzone badania pokazały, że populacja bociana białego na terenie Mazurskiego PK jest stabilna zarówno pod względem liczebności populacji, jak również wyprowadzanych lęgów. Należy jednak zwrócić uwagę, że ta sytuacja może ulec niekorzystnym zmianom, które obserwowano wcześniej w innych regionach kraju.

Bocian biały w Polsce
Liczebność bociana białego w Europie wynosi od 224 do 247 tys. par z czego na terenie UE gniazduje od 154 do 164 tys. par. Najliczniejsze populacje znajdują się w Polsce (51,7-53,9 tys. par), na Ukrainie (26,2-32,4) oraz na Białorusi (21,3-21,5), najmniejsze zaś w Danii i w Czarnogórze (po jednej parze) (BirdLife International … 2015). W Polsce w roku 2004 bocian (wyniki ostatniego liczenia bocianów nie zostały jeszcze opublikowane) najliczniej zasiedlał tereny na wschód od Wisły, w tym województwo warmińsko-mazurskie, gdzie stwierdzono gniazdowanie ok. 20% populacji krajowej (Sikora A. i wsp. 2008). Różnorodność gatunkowa ptaków była istotnie wyższa w terytoriach zajętych, niż w niezajętych przez pary bocianów. Różnorodność ta była również wyższa w terytoriach bociana charakteryzujących się wyższym sukcesem lęgowym w okresie 2005-2008. Udział łąk i pastwisk był wyraźnie wyższy w terytoriach zajętych, niż w niezajętych. Potwierdza to hipotezę, że bocian biały jest wskaźnikiem bioróżnorodności krajobrazu rolniczego (Tobółka M. 2015).

Bocian biały buduje gniazda niemal wyłącznie w obrębie osiedli ludzkich. Tylko nieliczne pary zakładają gniazda w odległości większej niż 500 m od zamieszkanych osad. Ptaki żerują głównie na trwałych użytkach zielonych, uprawach roślin motylkowych, miedzach oraz w płytkich rzekach, starorzeczach, rowach melioracyjnych, stawach rybnych i na bagnach. Na gruntach ornych bociany poszukują pokarmu rzadko – najczęściej w czasie orki i innych prac polowych. Liczba lokalnie lęgowych par jest z reguły dodatnio skorelowana z  powierzchnią trwałych użytków zielonych (Monitoring ptaków lęgowych … 2015, Czajkowski M. i wsp. 2014, Chylarecki P. i wsp. 2018). Jednym z negatywnych czynników wpływających na liczebność populacji bociana białego jest zmiana sposobu wykorzystania gruntów, w tym zwłaszcza zalesienia i zanik trwałych użytków zielonych. Badania Sikory A. i wsp.(2008), pokazują że zalesienia w otoczeniu kolonii bociana białego mogą negatywnie oddziaływać na parametry osobniczego dostosowania ptaków. Spadek powierzchni siedlisk żerowiskowych wskutek zalesień może bowiem oznaczać konieczność zwiększonych wydatków na zdobycie tej samej ilości pożywienia dla piskląt.

Więcej informacji o efektach monitoringu w Mazurskim Parku Krajobrazowym: Bocian biały w Mazurskim Parku Krajobrazowym.

źródło: Mazurski Park Krajobrazowy

MASZ CIEKAWĄ INFORMACJĘ, ZROBIŁEŚ ZDJĘCIE ALBO WIDEO?
Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego?
PRZEŚLIJ WIADOMOŚĆ NA: redakcja@nowiny24.net